VÍ DỤ VỀ PHÉP ĐIỆP

     
Lớp 1

Đề thi lớp 1

Lớp 2

Lớp 2 - liên kết tri thức

Lớp 2 - Chân trời sáng tạo

Lớp 2 - Cánh diều

Tài liệu tham khảo

Lớp 3

Lớp 3 - kết nối tri thức

Lớp 3 - Chân trời sáng tạo

Lớp 3 - Cánh diều

Tài liệu tham khảo

Lớp 4

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài bác tập

Đề thi

Lớp 5

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài xích tập

Đề thi

Lớp 6

Lớp 6 - kết nối tri thức

Lớp 6 - Chân trời sáng tạo

Lớp 6 - Cánh diều

Sách/Vở bài xích tập

Đề thi

Chuyên đề và Trắc nghiệm

Lớp 7

Lớp 7 - kết nối tri thức

Lớp 7 - Chân trời sáng sủa tạo

Lớp 7 - Cánh diều

Sách/Vở bài bác tập

Đề thi

Chuyên đề & Trắc nghiệm

Lớp 8

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài tập

Đề thi

Chuyên đề và Trắc nghiệm

Lớp 9

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài tập

Đề thi

Chuyên đề & Trắc nghiệm

Lớp 10

Lớp 10 - liên kết tri thức

Lớp 10 - Chân trời sáng tạo

Lớp 10 - Cánh diều

Sách/Vở bài bác tập

Đề thi

Chuyên đề và Trắc nghiệm

Lớp 11

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài xích tập

Đề thi

Chuyên đề & Trắc nghiệm

Lớp 12

Sách giáo khoa

Sách/Vở bài xích tập

Đề thi

Chuyên đề & Trắc nghiệm

IT

Ngữ pháp giờ Anh

Lập trình Java

Phát triển web

Lập trình C, C++, Python

Cơ sở dữ liệu


*

Tài liệu Ngữ văn 10 phần giờ Việt - Tập có tác dụng vănKết nối tri thứcCánh diềuChân trời sáng sủa tạoHọc xuất sắc Ngữ văn 10

Thực hành các phép tu tự - phép điệp với phép đối - Ngữ văn lớp 10

A.KIẾN THỨC CẦN NHỚ

I.Phép điệp

1. Khái niệm

Phép điệp là giải pháp tu từ tái diễn một yếu hèn tố biểu đạt (vần, âm, thanh, từ, cụm từ, câu) nhằm mục tiêu nhấn mạnh, biểu đạt cảm xúc với ý nghĩa, có chức năng gợi biểu tượng nghệ thuật

2. Các hình thức điệp

a.Điệp âm

Ví dụ:

Thông reo bờ suối rì rào

Chim chiều chiu chít ai nào kêu ai

(Tố Hữu)

b.Điệp vần

Ví dụ:

Lơ thơ tơ liễu buông mành

Con oanh học tập nói trên cành ngẩn ngơ

(Nguyễn Du)

c.Điệp thanh

Ví dụ: điệp thanh trắc

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

(Quang Dũng)

d.Điệp từ

Ví dụ:

Anh đi anh lưu giữ quê nhà

Nhớ canh rau củ muống, ghi nhớ cà dầm tương

Nhớ ai dãi nắng nóng dầm sương

Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao

(Ca dao)

e.Điệp ngữ (cụm từ)

Ví dụ:

bây chừ em đã tất cả chồng,

Như chim vào lồng, như cá mắc câu.

Cá mắc câu biết đâu cơ mà gỡ

Chim vào lồng biết thuở như thế nào ra?

(Ca dao)

f.Điệp cấu trúc cú pháp

Ví dụ:

Khăn thương ghi nhớ ai

Khăn rơi xuống đất

Khăn thương ghi nhớ ai

Khăn nạm lên vai

Khăn thương lưu giữ ai

Khăn chùi nước đôi mắt

(Ca dao)

3. Hiệu quả nghệ thuật của phép điệp

a. Gợi hình ảnh

Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm

(Quang Dũng)

→ Phép điệp từ “dốc” và điệp thanh trắc vào câu thơ đã gợi lên hình ảnh đồi núi trập trùng, hiểm trở.

Bạn đang xem: Ví dụ về phép điệp

b. Mô rộp âm thanh

Những đườmg Việt Bắc của ta

Đêm tối rầm rập như thể đất rung

(Tố Hữu)

→ Phép điệp âm “đ” và âm “r” tế bào phỏng tiếng bước chân của một đội quân đông đảo và tiếng rung chuyển của đất dưới sức mạnh bước chân của đoàn người.

c. Làm nên nhấn mạnh

Em yêu màu đỏ:

Như huyết trong tim

Lá cờ Tổ quốc

Khăn quàng team viên

Em yêu color xanh:

Đồng bằng, rừng núi

Biển đầy cá tôm,

Bầu trời cao vợi

(Phạm Đình Ân)

→ Phép điệp ngữ “em yêu” nhấn mạnh tình yêu sâu sắc của nhân vật em đối với lá cờ Tổ quốc, khăn quàng đội viên, đồng bằng, rừng núi, biển, trời.

d. Nhằm làm ra liệt kê

Hạt gạo thôn ta

Có vị phù sa

Của sông kinh Thầy

Có vòi hoa sen thơm

Trong đầm nước đầy

Có lời bà mẹ hát

Ngọt bùi đắng cay…

(Trần Đăng Khoa)

→ Phép điệp từ “có” liệt kê những yếu tố được kết tinh vào hạt gạo làng. Từ đó, thể hiện tình cảm trân trọng, yêu thương quý hạt gạo của tác giả.

II. Phép đối

1.Khái niệm:

-Phép đối là cách áp dụng những từ ngữ, hình ảnh, những thành phần câu, vế câu tuy vậy song, bằng phẳng trong khẩu ca nhằm tạo hiệu quả diễn đạt: nhấn mạnh về ý , gợi liên tưởng, gợi hình ảnh sinh động, tạo ra nhịp điệu đến lời nói, biểu đạt cảm xúc tứ tưởng…

2. Đặc điểm

- con số âm huyết của nhì vế đối phải bằng nhau.

VD: dung dịch đắng dã tật, thực sự mất lòng

(Ca dao)

-Các từ ngữ đối nhau nên cùng từ loại với nhau (danh từ so với danh từ, cồn từ – tính từ đối với động từ – tính từ).

VD:

Ta dở người ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến vùng lao xao

(Nhàn – Nguyễn Bỉnh Khiêm)

-Các tự đối nhau hoặc đề xuất trái nghĩa với nhau, hoặc đề xuất cùng trường nghĩa với nhau, hoặc phải đồng nghĩa với nhau nhằm gây tác dụng bổ sung, hoàn hảo về nghĩa.

VD: bát rượu hương gửi say lại tỉnh

Vầng trăng láng xế khuyết không tròn

(Hồ Xuân Hương)

3. Phân loại: gồm hai nhiều loại đối:

+ tè đối (tự đối): những yếu tố đối xuất hiện thêm trong nội bộ một câu, một dòng.

VD: Hoa cười cợt ngọc thốt đoan trang

(Nguyễn Du)

+ trường đối (bình đối): mẫu trên và dòng dưới, đoạn trên cùng đoạn bên dưới đối nhau

VD: Lom khom dưới núi tiều vài chú

Lác đác bên sông chợ mấy nhà

(Bà thị trấn Thanh Quan)

4. Chức năng của đối:

- Gợi sự nhiều chủng loại về ý nghĩa sâu sắc (tương đồng và tương phản).

Còn tiền, còn bạc, còn đệ tử

Hết cơm, hết rượu, hết ông tôi

(Nguyễn Bỉnh Khiêm)

- tạo nên sự hài hoà về thanh.

Ta hay tới bữa quên ăn, nửa tối vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt váy đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả giết mổ lột da, nuốt gan uống ngày tiết quân thù

(Trần Quốc Tuấn)

→ Phép đối khiến cho sự hài hòa và hợp lý về âm thanh, tạo nên sự dồn dập, thôi thúc, căm phẫn

-Nhấn khỏe khoắn ý.

Bán bạn bè xa cài láng giềng gần.

(Ca dao)

- Phép đối vào câu tục ngữ thường giao hàng cho sự so sánh, đối chiếu để khẳng định, nhân bạo gan những tởm nghiệm, những bài học về cuộc sống thường ngày xã hội hay hiện tượng lạ tự nhiên

B.LUYỆN TẬP CỦNG CỐ

1. Phân tích tính năng của phép đối trong số những câu sau :

a.

Cùng trông lại nhưng cùng chẳng thấy,

Thấy xanh xanh đông đảo mấy ngàn dâu.

Ngàn dâu xanh ngắt một màu,

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?

(Chinh phụ ngâm)

b.Quân nhóm ta trung với nước, hiếu với dân, nhiệm vụ nào thì cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, quân thù nào cũng tấn công thắng.

Xem thêm: Thật Đáng Tự Hào Vì Việt Nam Có 4000 Năm Văn Hiến, Hỏi Đáp 24/7

(Hồ Chí Minh)

Trả lời:

a. Trong khúc thơ của Chinh phụ ngâm có dùng phép điệp nhiều lần (cùng, thấy, nghìn dâu,…), nhất là phép điệp liên hoàn (còn hotline là điệp ngữ vòng tuyệt điệp ngữ nối tiếp ; từ ngữ cuối của câu trước được lặp lại ở đầu câu sau). Tính năng : miêu tả sự phương pháp xa đôi ngả, không khí rộng lớn và trọng tâm trạng vô vọng của tín đồ ra đi và bạn trở về.

b. Vào lời của quản trị Hồ Chí Minh có cả phép điệp từ ngữ (với, nào, cũng,…), cả phép điệp kết cấu ngữ pháp giữa những vế câu. Tính năng : nhấn mạnh vấn đề phẩm chất, sức khỏe và trách nhiệm trọng đại của quân đội, đồng thời khẳng định niềm tin chắc chắn vào khả năng bách chiến bách win của quân đội.

2. Phân tích tác dụng của phép đối trong số những câu sau :

a)

Khúc sông bên lở bên bồi

Bên lở thì đục, bên bồi thì trong.

(Ca dao)

b)

Tuần trăng khuyết, đĩa dầu hao

Mặt mơ mòng mặt, lòng ngao ngán lòng.

c)

Chưa quen thuộc cung ngựa, đâu đến lớp nhung ;

chỉ biết ruộng trâu, ở trong thôn bộ.

Việc cuốc, việc cày, câu hỏi bừa, câu hỏi cấy, tay vốn quen làm ;

tập khiên, tập súng, tập mác, tập cờ, mắt trước đó chưa từng ngó.

(Nguyễn Đình Chiểu, Văn tế nghĩa sĩ nên Giuộc)

Trả lời:

a) Phép đối miêu tả sự tương phản nghịch giữa mặt lở và bên bồi của một khúc sông.

b) Phép đối có tính năng làm tăng cường độ của đêm khuya và trạng thái nhớ thương, đau khổ trong lòng tín đồ xa cách.

c) Phép đối gồm ở từng cặp câu văn tế ; sinh sống mỗi cặp, miêu tả sự đối lập giữa công việc làm ruộng thân quen thuộc mỗi ngày với việc quân cơ mặt trận xa lạ so với người nông dân buộc phải Giuộc.

3. Phân tích tác dụng của Phép Điệp, Phép đối trong số những câu sau :

a.Vui là vui gượng kẻo là

Ai tri kỉ đó mặn mà lại với ai

( Truyện Kiều)

b.Đồng Đăng bao gồm phố Kì Lừa,

Có nữ Tô Thị, bao gồm chùa Tam Thanh

(Ca dao)

c.“Mơ khách đường xa, khách con đường xa

Áo em white quá quan sát không ra

Ở phía trên sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà

(Hàn khoác Tử)

d.Một dân tộc bản địa đã gan góc chống ách bầy tớ của Pháp rộng tám mươi năm nay, một dân tộc đã kiêu dũng đứng về phe đồng minh chống phát-xít mấy năm nay, dân tộc bản địa đó đề nghị được từ do! dân tộc đó cần được độc lập!

(Hồ Chí Minh)

e.Chúng lập ra bên tù nhiều hơn nữa trường học. Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta. Bọn chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta giữa những bể máu.

(Hồ Chí Minh)

Trả lời:

a. Điệp từ dấn mạnh cảm hứng của Thúy Kiều khi sống vào cảnh lầu xanh: hiệ tượng tỏ ra vui vẻ, thoải mái với khách lầu xanh nhưng trong thâm tâm thì gượng gạo, miễn cưỡng, không còn gắn bó mặn mà lại với họ.

b. Điệp từ đã đạt được nhắc lại ba lần liên tục (có phố, bao gồm nàng, tất cả chùa), kết phù hợp với nhịp thơ dồn dập biểu lộ sự rộn ràng cao độ, niềm từ hào cùng cảm tình gắn bó thiết tha đối với quê hương.

c. Câu thơ gồm điệp từ bỏ “khách mặt đường xa” miêu tả tâm trạng tương khắc khoải nhớ ao ước về khoảng cách xa vời của một mối tình solo phương, vô vọng

d. Đại tự “ai” vừa mang tính chất cụ thể, vừa phiếm chỉ: xuất hiện thêm hai lần nghỉ ngơi câu thơ cuối như khoảng cách đầy thắc mắc, dằn vặt trong lòng hồn bé người, nỗi do dự trăn trở của tác giả, không biết cô bé có thực thụ yêu mình xuất xắc không.

Xem thêm: Top 13+ Hội Sinh Là Gì Lấy 2 Ví Dụ Về Hội Sinh Là Gì? Cho Ví Dụ Minh Họa

Trong đoạn văn của hồ Chí Minh, những điệp ngữ có tính năng nhấn mạnh tinh thần đấu tranh của dân tộc bản địa và sự xứng đáng được tận hưởng quyền từ do hòa bình của dân tộc bản địa ấy.

e. Chữ “chúng” được đề cập lại nhiều lần ,câu văn ngắn, đanh thép, hùng hồn, đầy sức thuyết phục, nhấn mạnh tội ác của thực dân Pháp

Bài giảng: Thực hành phép tu trường đoản cú phép điệp cùng phép đối - Cô Trương Khánh Linh (Giáo viên aquabigman.com)