THƯƠNG NHAU CHIA CỦ SẮN LÙI

     
Sự kiệnHội VHNT Ninh BìnhHội viênBộ môn VănBộ môn ThơBộ môn Mỹ thuậtBộ môn Nhiếp ảnhBộ môn Âm nhạcBộ môn sảnh khấuBộ môn trình bày phê bìnhBộ môn nghiên cứu - Sưu tầmGiải thưởngTạp chí văn nghệ Ninh BìnhThông tin định hướngThông tin cuộc thiVănThơMỹ thuậtNhiếp ảnhÂm nhạcSân khấuPhê bìnhDi sản văn hóaHoa Lư nghìn nămSáng tác trẻNhịp ước VN
*
*
*
*
*

Sự khiếu nại Hội VHNT Ninh BìnhHội viênBộ môn VănBộ môn ThơBộ môn Mỹ thuậtBộ môn Nhiếp ảnhBộ môn Âm nhạcBộ môn sảnh khấuBộ môn lý luận phê bìnhBộ môn nghiên cứu và phân tích - Sưu tầmGiải thưởng Tạp chí văn nghệ Ninh BìnhThông tin định hướngThông tin cuộc thi Văn Thơ mỹ thuật Nhiếp ảnh Âm nhạc sân khấu Phê bình di tích văn hóaHoa Lư nghìn năm chế tạo trẻ Nhịp mong VN

Tản văn của TẠ VĂN SỸ

Theo các tư liệu thì cây sắn nói một cách khác là mì, gốc vùng nam Mỹ, được gia nhập vào vn khoảng từ nắm kỷ XVIII. Tự đó, nhì đầu Bắc cùng Nam Việt Nam đều phải có sắn. Ở quanh vùng Tây Nguyên cây sắn cũng đã xuất hiện từ lâu.

Bạn đang xem: Thương nhau chia củ sắn lùi

*
Minh bệnh cho vấn đề này là trong ngôn ngữ các dân tộc thiểu số tại khu vực cũng đã mang tên gọi riêng: fan Ba-na điện thoại tư vấn sắn là bum blang, bạn Xơ-đăng call sắn là pum loăng. Tuy nhiên cây sắn đã đột ngột “tây tiến” lên Tây Nguyên một bí quyết ào ạt, phổ thông là vào khoảng những năm 60 núm kỷ XX, với nó vươn lên là một sản phẩm công nghệ “quân lương” khác biệt trong trong cả thời kỳ cuộc chiến tranh ác liệt bên trên khắp chiến trường Tây Nguyên.

Lịch sử cây mì lên Tây Nguyên đã có lần được gửi vào cả nghị quyết Đảng ủy khi Liên khu vực V bao gồm chủ trương chuyển cây mì cung cấp tập tự miền xuôi qua ngả đường quảng ngãi - Kon Tum, để xử lý tình trạng khan thi thoảng gạo trên chiến trường Tây Nguyên. Sách “Kon Tum - 100 năm lịch sử hào hùng và phân phát triển” của tỉnh giấc uỷ Kon Tum, viết (lược trích): “Đặc biệt, tỉnh chủ trương đưa cây sắn (mì) tự đồng bởi Trung bộ lên Kon Tum… vào địa chỉ lương thực chiến lược. Cây sắn được trồng khắp các nơi, làm việc khắp những vùng vào tỉnh, vươn ra tận con đường 14, đổi mới những rừng mì, núi mì kháng chiến. Và chủ yếu nhờ cây sắn ta đã có được nguồn hoa màu dự trữ thọ dài, ship hàng và chủ động mở những chiến dịch bự giành thắng lợi”.

Trong hồi cam kết “Như núi như sông”, hero LLVT A Tranh (dân tộc Xơ-đăng) nhắc (lược trích): “Một lần anh Xuân đi công tác làm việc ở Đăk Kôi về mang lại tôi một gùi hầu hết khúc cây to hơn ngón tay cái có rất nhiều mắt với mấy củ chừng bằng cổ tay con nít. Anh bảo đó là cây sắn, có nơi hotline là cây mì. Những anh lính của anh Kiên hành quân từ bên dưới xuôi lên, mỗi cá nhân cõng theo 30 cây lên trồng và tặng ngay đồng bào… Rồi người nào cũng nói buộc phải kiếm thêm cây giống. Thừa sự bao vây kiểm soát và điều hành của địch, quá núi rừng mà lại đi thôi! các anh lính đã cõng từ bỏ xuôi lên thì mình bắt buộc đi đem về mà trồng chớ! … chúng tôi biết ơn bằng hữu Trần Kiên, một trong những người đã chủ trương chuyên chở trồng cây mì khắp núi rừng để cứu vớt đói, để nuôi quân dài lâu… Anh Kiên nói anh chỉ đề ra nhiệm vụ trở nên tân tiến loại cây có chức năng giúp đồng bào tất cả cái ăn… vày hành quân đường dài nên mọi cá nhân chỉ sở hữu 30 cây, cho nên vì vậy phải mất nhiều mùa bắt đầu nhân được kiểu như và thịnh hành đến bà nhỏ ở đây”.

Cây sắn được trồng nhằm nấu, luộc ăn tươi hoặc phơi thô ấy, theo phong cách gọi trên chỗ, là một số loại mì gòn, cây cao lá thưa, củ bùi, bở. Trước đấy Tây Nguyên khu đất rộng, người thưa, những nông lâm thổ sản dư mức độ nuôi người nên cây mì chưa quan trọng phải trồng nhiều. Chỉ đến thời chống chiến, mặt đường tiếp tế lương thực khó khăn, vào “cái cực nhọc ló cái khôn”, lãnh đạo Khu V mới tất cả quyết sách tốt chiêu ấy.

Xem thêm: Chủ Đề: Mũi Cà Mau Mầm Đất Tươi Non Đọc Hiểu Hay Nhất, Mũi Cà Mau: Mầm Đất Tươi Non Mấy

Cách gây dựng những “kho dự trữ thực phẩm mì” cũng khá độc đáo cùng sáng tạo. Trong hồi ký kết “Tự chuyện đời tôi” của ông Nguyễn Tập, nguyên Phó túng thiếu thư thường trực Tỉnh uỷ Kon Tum quy trình tiến độ 1965-1971 viết (lược trích): “… gửi cây mì thành cây chiến lược, trồng ở mọi nơi, trường đoản cú những mảnh đất ven nhà, nương rẫy, triền đồi, bờ sông… nhờ vào vậy, từ thời điểm năm 1961 sau đây ở Kon Tum bao la là mì, mì của nhân dân, mì của cán bộ các cơ quan, mì của bộ đội. Có những rẫy mì mang tên “Mì đoàn kết”, “Mì cứu vãn đói”, “Mì thống nhất”, “Mì đánh Mỹ” v.v…”. Điều này cũng được anh hùng LLVT A Tranh kể: “Chúng tôi quy định, cứ đào lớp bụi mì ăn thì chặt hom gặm xuống ngay. Như vậy đào một những vết bụi mì thì tất cả năm đến sáu lớp bụi mì mới. Chính vì vậy Đăk Ui trồng rất nhiều cây mì, mì tự vụ này để qua vụ khác, hễ cỗ đội, dân công trải qua thì cứ nhổ nướng ăn. Chúng tôi gọi là rẫy mì bí quyết mạng”.

Trong hồi ký kết “Trọn một bé đường”, trung tướng mạo Đồng Sỹ Nguyên, nguyên tứ lệnh lữ đoàn Bộ team Trường sơn (Đoàn 559), cũng viết (lược trích): “… đặc biệt là sắn siêu sẵn, nhờ chủ trương “ăn củ trả cây”… Sắn là “sâm trường Sơn”, cơ mà “sâm trường Sơn” không bao giờ thiếu…”.

Trong hồi ký kết “Thời sôi động” của đại tướng Chu Huy Mân, nguyên tư lệnh chiến trận Tây Nguyên (B3), viết: “Sau 6 tháng, quân nhân đã trồng trên 30 triệu cội sắn… Vào mùa đông năm 1966, các đơn vị trên chỗ cũng như lực lượng hành quân từ không tính Bắc qua địa thế căn cứ Tây Nguyên, tuy gạo không đủ nhưng sắn thì đầy đủ no”.

Xem thêm: Trung Bình Cứ Lên Cao 100M Giảm Bao Nhiêu Độ Giảm 0 6 Độ C, Cứ Lên 100M Nhiệt Độ Giảm Bao Nhiêu:

Thấy sự lợi sợ hãi của loại cây chiến lược này, quân đội Mỹ đang ra sức phá hoại, triệt tiêu. Hero LLVT A Tranh viết: “Những cánh rừng xanh chết giấc sau một ngày địch thả chất độc hại hoá học là trở red color và rụng không còn lá, chỉ với thân trơ trọi, cao ráo … Củ mì cũng phình to, không ai dám ăn”. Tuy nhiên, những rẫy mì vẫn vươn xanh khắp núi rừng Tây Nguyên. Sau kháng thành công lợi, thỉnh thoảng tín đồ đi rừng tại đây còn bắt gặp những rừng mì cây đã “hóa mộc” cao to!

Mãi sau này, những người dân lính Trường sơn năm xưa vẫn tồn tại nguyên hình hình ảnh những rẫy mì trong ký ức qua không hề ít thơ văn, hồi ký khác… trong những tác phẩm do đó là bài thơ “Những nương sắn Tây Nguyên” trong phòng thơ rảnh rỗi - anh hóa giải quân quê nắm đô ninh bình - cảm hứng sau chiến tranh trong đợt thăm lại chiến trường xưa tại Tây Nguyên: Đường hành quân mang lại đâu cũng gặp/ đều nương sắn xanh ngời đất Tây Nguyên/ Đồng bào trồng sắn nuôi phương pháp mạng/ gần như trảng đồi dài thốt nhiên hoá rất nhiều kho lương/ Mỗi gốc sắn nói lời của đất/ Mỗi gốc nhổ lên, hom trồng xuống kịp thời/ xuyên suốt bao năm bom đạn thù tàn phá/ Nương sắn Tây Nguyên vẫn xanh khu đất xanh trời/ Tây Nguyên ơi, Tây Nguyên ơi, ghi nhớ lắm/ lưu giữ củ sắn thơm, ghi nhớ khúc sắn bùi/ lưu giữ một thuở đói no thuộc sắn/ phần nhiều nương sắn xanh – xanh mãi thân lòng tôi.

Ngày nay, cây mì vẫn là cây sản phẩm hoá. Các giống mì cao sản được cải cách và phát triển để tăng năng suất. Hằng năm, mì được trồng đại trà khắp chốn. Nương rẫy Tây Nguyên đâu đâu cũng xanh ngất ngát một màu mì xanh. Mặc dù nhiên, cây mì “gòn” giao hàng cho việc “ăn tại chỗ” những năm kháng chiến xưa, hiện nay đã lui vào hàng thứ yếu (vì năng suất thấp), chỉ với được trồng một ít khu vực góc rẫy, xó vườn, thậm chí còn ở đầy đủ khoảnh đất đầu quá đuôi thẹo bên lề phố, để… ăn chơi. Ở Kon Tum, khôn xiết dễ bắt gặp các mẹ, những chị Ba-na, Xơ-đăng… ngồi mặt hè phố chào bán dăm mớ mì gòn. Ai đã quá ngao ngán cao lương mĩ vị thì giới hạn xe tải vài củ về nấu ăn chơi cho… lạ miệng! Thi thoảng bắt gặp những chiếc xe đạp điện ba bánh trường đoản cú chế đạp lòng vòng khắp các ngã phố cung cấp mì củ làm bếp sẵn; nhìn phần đa thỏi mì white tinh, tơi bở, lạnh hôi hổi bốc sương thơm nghi ngút, đã… bắt thèm! Mỗi buổi chiều tà ngả sang trọng đêm, ở đều góc ngã cha ngã bốn đông người qua lại, các chị những cô ngồi quạt lửa nướng gần như khúc mì gòn, các củ khoai lang, đều trái bắp nếp; cái mùi vị quê mùa, dân gian ấy cứ loang xa trong ko khí, như vấn vương khắp khu đất trời, thơm cho nao lòng, gợi lưu giữ về ý thơ Tố Hữu: yêu quý nhau phân chia củ sắn lùi/ bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng... Ôi, sao cơ mà thương, mà lại da diết…