Công thức tính số loại giao tử tối đa

     

Trong tế bào có n cặp nhiễm sắc thể tương đồng. Sự bắt cặp và trao đổi chéo giữa các gen tương ứng có thể xảy ra ở nhiều cặp nhiễm sắc thể tương đồng cùng một lúc. Có thể là trao đổi chéo đơn, trao đổi chéo kép. Vậy làm thế nào để xác <…>


Trong tế bào có n cặp nhiễm sắc thể tương đồng. Sự bắt cặp và trao đổi chéo giữa các gen tương ứng có thể xảy ra ở nhiều cặp nhiễm sắc thể tương đồng cùng một lúc. Có thể là trao đổi chéo đơn, trao đổi chéo kép. Vậy làm thế nào để xác định được liệu có bao nhiêu giao tử có thể được tạo ra nếu có m trong số n cặp nhiễm sắc thể xảy ra trao đổi chéo?

Để hướng dẫn học sinh giải các bài tập thuộc dạng này, trước hết tôi chỉ cho các em thấy được các trường hợp trao đổi chéo và kết quả của mỗi trường hợp có thể xảy ra đối với một cặp nhiễm sắc thể tương đồng, từ đó nâng lên dạng tổng quát:


Loading...

Các trường hợp xảy ra

Đối với một cặp nhiễm sắc thể:

Đối với m cặp nhiễm sắc thể

Không xảy ra trao đổi chéo

Cho tối đa 2 loại giao tử.

Bạn đang xem: Công thức tính số loại giao tử tối đa

Cho tối đa 2m loại giao tử.

Nếu là trao đổi chéo đơn tại một điểm

Cho tối đa 4 loại giao tử.

Cho tối đa: 4m giao tử.

Nếu là trao đổi chéo đơn tại 2 điểm

Cho tối đa 6 loại giao tử.

Cho tối đa 6m loại giao tử.

Nếu đồng thời xảy ra 2 trao đổi chéo đơn, trao đổi chéo kép

Cho tối đa 8 loại giao tử.

Cho tối đa 8m loại giao tử.

Nếu chỉ xảy ra trao đổi chéo kép

Cho tối đa 4 loại giao tử.

Cho tối đa 4m loại giao tử.

Xem thêm: Muối Ba Năm Còn Mặn Gừng Chín Tháng Còn Cay, Muối Ba Năm Muối Đang Còn Mặn

Tùy thuộc vào giả thiết bài toán mà ta tính riêng từng trường hợp sau đó nhân các trường hợp lại với nhau được kết quả cần tìm.

Ta xét một số ví dụ:

Ví dụ 1:

Ở một loài thực vật 2n = 20 nhiễm sắc thể, trong quá trình giảm phân có 6 cặp nhiễm sắc thể tương đồng, mỗi cặp xảy ra trao đổi chéo một chỗ thì số loại giao tử được tạo ra là:

A. 210 loại. B. 216 loại. C. 213 loại. D. 214 loại.

Giải:

– 6 cặp xảy ra trao đổi chéo đơn tại một điểm, cho tối đa 46 loại giao tử.

– Còn lại 4 cặp không xảy ra trao đổi chéo, cho tối đa 24

*
Số loại giao tử được tạo ra là: 24.46 = 216
*
Đáp án B.

Ví dụ 2:

Giả sử trong quá trình giảm phân ở ruồi giấm xảy ra trao đổi chéo ở một số cặp mà mỗi cặp xảy ra 2 trao đổi chéo đơn, 1 trao đổi chéo kép đã tạo ra 256 loại giao tử khác nhau. Số cặp xảy ra trao đổi chéo ở ruồi cái là:


A. 2. B. 1 C. 3 D.4

Giải:

Ruồi giấm có 2n = 8.

Gọi x là số cặp xảy ra trao đổi chéo.

Xem thêm: 1 Cây Làm Chẳng Nên Non Ba Cây Chụm Lại Nên Hòn Núi Cao", Giải Thích Câu Một Cây Làm Chẳng Nên Non (13 Mẫu)

Số cặp không xaỷ ra trao đổi chéo là (4 – x).

Ta có: 8x.2(4 – x) = 256
*
2(4 + 2x) = 28
*
x = 2
*
Đáp án A.
Từ khóa: biến đổi gensinh học lớp 12