Chất thép và chất tình trong bài thơ chiều tối

     
giới thiệu Văn học thpt VĂN HỌC trung học cơ sở Cảm Nhận học viên Khoá học Sách Văn Chị Hiên tin tức

Ngữ Văn 11 | hóa học thép và hóa học tình trong bài thơ "Chiều tối"


Đề bài:

Khi đọc thơ Bác, Hoàng Trung Thông viết:

“Vần thơ của bác vần thơ thép

Mà vẫn mênh mông mênh mông tình”.

Bạn đang xem: Chất thép và chất tình trong bài thơ chiều tối

Hãy làm sáng tỏ ý kiến trên qua bài bác thơ “Chiều tối”.

*

Bài làm

Thầm yên ổn sánh bước cùng fan nơi khu đất khách quê tín đồ lúc xế chiều yên bình, đâu đó nhẹ vương hồ hết dải mây hồng hòa vào cảnh núi non hùng vĩ. Thiên nhiên như một người các bạn tâm giao, cứ thế bước vào thơ của bạn một phương pháp sâu lắng nhất, ngọt ngào nhất dẫu có trong cảnh “cổ đeo gông, chân vướng xiềng”. đề nghị chăng chính vì vậy mà Hoàng Trung Thông đã thổn thức khi kể về thơ Bác:

“Vần thơ của chưng vần thơ thép

Mà vẫn mênh mông mênh mông tình”

Và mỗi vần thơ vào “Chiều tối” đó là như thế, là sự việc hòa quyện, quấn quýt thân “thép” cùng “tình”.

Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh không còn có ý định kiến tạo cho bản thân một sự nghiệp văn hoa (Ngâm thơ ta vốn không ham) dẫu vậy Người đã nhận ra rằng văn chương là 1 loại vũ khí sắc đẹp bén đầy lợi hại nhằm đấu tranh biện pháp mạng với cũng là phương tiện rất kiến hiệu để động viên chiến sĩ, đồng bào: Văn hoá thẩm mỹ và nghệ thuật cũng là 1 trong những mặt trận, anh chị em em là đồng chí trên trận mạc ấy; Nay ngơi nghỉ trong thơ nên bao gồm thép/ nhà thơ cũng phải ghi nhận xung phong. Chính vì vậy, toàn bộ sáng tác văn học của bác bỏ đều thay đổi một bộ phận trong sự nghiệp đấu tranh cho từng tiến độ cách mạng sinh sống nước ta. Dẫu như vậy nhưng bác vẫn sở hữu nặng trung tâm hồn nghệ sĩ. Nhà thơ Tố Hữu từng chổ chính giữa sự về bác bỏ thế này: “Người yêu từng ngọn lúa, mỗi nhành hoa”, mến thương mọi vẻ đẹp mắt của cuộc sống, rung cảm trước một ngọn gió, làn mây, một cánh chim chiều, trước núi non hùng vĩ, chiếc sông thơ mộng,..”. Để rồi trên con phố chuyển lao từ đơn vị lao Tĩnh Tây mang đến nhà lao Thiên Bảo vào cuối thu năm 1942 bạn đã viết “Chiều tối” xung khắc họa bức ảnh toàn cảnh vị trí đất khách quê người cùng tâm tư tình cảm của người con tha hương.

Hoài Thanh - đơn vị phê bình văn học từng khẳng định: “Không cần cứ lên giọng thép, thì thầm thép mới là tinh thần thép”. Nói tới thép vào thơ Bác tức là khẳng định ý chí, nghị lực với tinh thần sáng sủa của tín đồ tù cùng sản, người chiến sỹ cách mạng. Trong thơ nay đã có “thép” nhưng mà “tình” tự muôn thuở vẫn cứ dạt dào. Ấy là tình cảm dành cho thiên nhiên, con người, vạn vật.

Trước hết tôi muốn hiểu rõ cái tình muôn thuở vào thơ Bác. Vào cuốn “Những câu chuyện về đời buổi giao lưu của Hồ công ty tịch”, khi nhắc về những ngày chưng Hồ bị tổ chức chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt và giải đi qua gần bố mươi đơn vị tù, người sáng tác Trần Dân Tiên viết: “Mỗi buổi sáng, con kê gáy đầu, fan ta giải gắng Hồ đi. Mỗi buổi chiều, lúc chim về tổ, tín đồ ta dừng lại ở một địa phương làm sao đó, giam nạm Hồ vào vào xà lim…”. Bài “Chiều tối” chắc rằng được nảy nở trên con phố lưu đầy khổ sở đó nhưng mở màn bài thơ, bạn đã khắc họa bức tranh vạn vật thiên nhiên rất gợi:

“Quyện điểu quy lâm khoảng túc thụ,

Cô vân mạn mạn độ thiên không”

(Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

Chòm mây trôi vơi giữa tầng không)

Ở đây không phải chim bay trong trạng thái thông thường mà cất cánh mệt mỏi, bay mải miết cho kịp tới chốn nghỉ ngơi vị trí rừng xanh không còn xa lạ song đó là một trong cánh chim gồm đích, đang đưa dần từ trạng thái cất cánh sang nghỉ ngơi để sẵn sàng cho ngày mới. Khi nắng mai rót vào trời xanh, cũng là lúc cánh chim ấy thường xuyên hành trình của mình. Với rồi “cánh chim mỏi” ấy cho ta tương tác đến tình cảnh của Bác trê tuyến phố chuyển lao khó khăn nhọc. Trong bài thơ “Mới mang lại nhà lao Thiên Bảo”, chưng có viết về hành trình gian lao, nhọc nhằn ấy:

“Nhật hành ngũ thập tam công lí

Thấp tận ý quan lại phá tận hài”.

(Năm mươi ba dặm một ngày trời

Áo mũ ướt đầm, dép tả tơi.)

ĐỌC THÊMNgữ Văn 11 | Vẻ đẹp cổ xưa và tiến bộ từ "Tràng giang" (Huy Cận)

Sự đối sánh càng xót xa rộng khi cuối chặng đường cất cánh của cánh chim chiều là tổ ấm – sự ấm áp, bình yên ổn hiện rõ trong sắc thái ý nghĩa của từ “quy” – “về” giữa dòng thơ, còn cuối chặng đường của người tù là một nhà lao, khu vực tiềm ẩn những đọa đày nhức khổ! Qua hình hình ảnh chim mệt nhọc mỏi, người đi còn tra cứu thấy sự tương đương hòa phù hợp với cảnh ngộ và trung tâm trạng của mình. Cánh chim mệt mỏi mải miết bay về rừng xanh tìm chốn ngủ, người tù cũng căng thẳng mệt mỏi lê bước trên tuyến đường lưu đày, bây giờ không biết đâu là chặng nghỉ qua đêm. Sự tương đương ấy dễ khiến cho sự cảm thông thâm thúy giữa tín đồ và cảnh. Gốc nguồn của sự cảm thông chính là tình yêu thương to lớn của bác bỏ luôn dành cho mọi cuộc sống chân chính ở trên đời.

Nối dài bức ảnh thiên nhiên trên phố chuyển lao, hình hình ảnh “chòm mây lẻ” được điểm nhấn thật xuất xắc trên nền trời mùa thu:

“Cô vân mạn mạn độ thiên không”

(Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không)

Theo nguyên tác, hai từ “cô vân” – nghĩa là “chòm mây lẻ loi, cô độc” và “mạn mạn” – nghĩa là “chậm chạp, lững lờ”. Tuy vậy thật đáng tiếc, bản dịch đã đánh mất hai ý nghĩa quan tiền trọng, theo đó, size cảnh phần nào kém đi cái hiu quạnh vốn có của nó, mà lại có phần nhẹ nhàng, uyển chuyển, thanh thoát hơn, mất đi cái cô đơn, mệt mỏi của tác giả trên đường chuyển lao. Câu thơ thứ nhị này gợi mang lại ta nhớ tới hình ảnh:

“Ngàn năm mây trắng bây giờ vẫn bay”.

Xem thêm: Có Ý Kiến Cho Rằng Đừng Để Thế Giới Ảo Làm Hỏng Cuộc Sống Thật Của Bạn "

(Hoàng hạc thọ – Thôi Hiệu)

“Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt”

(Thu điếu – Nguyễn Khuyến)

Thơ ca trung đại thường hướng tới mây của ngàn năm, mây của sự vĩnh hằng tĩnh tại, hoặc như trong nhì câu thơ của Lí Bạch, cánh chim “bay đi nhanh, vào vô tận”, chòm mây thì “bay đi hết, chảy biến vào hư vô”, tất cả đều toát lên vẻ thanh tao, thoát tục: “Cô vân độc khứ nhàn”. Còn vào câu thơ của Hồ Chí Minh, vừa chứa một cái gì đó như phong vị Đường thi, phong vị cổ điển, tuy nhiên chòm “mây” kia của thơ Bác lại thật giản dị, ấm nồng tương đối cuộc sống mà vẫn diễn tả sự cô độc, ung dung, thủng thẳng của thi nhân. Hai hình ảnh tương phản ở đầu và cuối câu thơ: “cô vân” – “ thiên không” khiến đám mây nhỏ nhoi, đối chọi độc giữa bầu trời mênh mông, rợn ngợp. Từ láy “mạn mạn” cho thấy đám mây bồng bềnh, trôi rất chậm giữa trời thu, từ đó người đọc có thể hình dung ra cả một khoảng trời trong trẻo, mênh mang, tĩnh lặng cũng một chút gió thu nhè nhẹ, hiu hắt, u buồn. Có thể nhận ra đám mây nhỏ bé ấy là sự phản chiếu cảnh ngộ và trọng tâm trạng của người tù đang đối kháng độc khu vực đất khách quê người. Nỗi buồn, sự đơn độc của người và cảnh như đã thấm vào nhau trong một sự liên tưởng và hòa hợp kì lạ. Phải tất cả một chổ chính giữa hồn ung dung, chậm thì bạn tù mới hoàn toàn có thể tạm quên sự khổ sở của thể xác để dõi theo một cánh chim, một chòm mây giữa khung trời lúc hoàng hôn như vậy! Với những thi liệu cổ điển quen thuộc, với nghệ thuật tả cảnh ngụ tình và bút pháp chấm phá chỉ gợi mà ít tả, bằng hai nét vẽ đối kháng sơ, tác giả Hồ Chí Minh đã ghi lấy linh hồn tạo vật, dựng lên cả một không gian mênh mông, im ả, u hoài, một bức tranh chiều muộn thanh bình miền sơn cước.

Trong thiết yếu cái “tình” dạt dào mênh mông chưng ưu ái giành cho thiên nhiên thì ta vẫn thấy nghỉ ngơi đó hóa học “thép” của một người chiến sỹ cách mạng. Trước mắt Người ko gì khác ngoài một nhà tù đầy muỗi, rệp bẩn thỉu, vậy mà Bác vẫn vượt lên cảnh ngộ bản thân, tinh thần vẫn lạc quan, yêu thương đời, nhàn nhã tự tại vượt lên trên hoàn cảnh mà rung động trước cái đẹp của thiên nhiên tạo vật, như trong bài Ngắm trăng fan đã viết: cảnh đẹp đêm nay khó khăn hững hờ… “Thép” là ở kia chứ đâu chỉ có “thép” là “lên gân lên cốt”. Trong một bài xích thơ khác, bác viết:

“Trong tù không rượu cũng không hoa,

Cảnh đẹp tối nay khó hững hờ;

Người ngắm trăng soi xung quanh cửa sổ,

Trăng nhòm khe cửa ngắm đơn vị thơ.”

Bài thơ này trọn vẹn không thấy công ty thơ kể tới nỗi nhức khổ, hồi hộp vì mất từ do, cơ mà chỉ thấy biểu tượng một thi sĩ rất là nhạy cảm và tinh tế trước vẻ đẹp của thiên nhiên.

Bức tranh thiên nhiên nhường chỗ đến bức tranh đời sống sinh hoạt của nhỏ người với niềm yêu thương đời, yêu fan thiết tha:

“Sơn xóm thiếu nữ ma bao túc”

(Cô em xóm núi xây ngô tối.)

ĐỌC THÊMNgữ Văn 11 | Nỗi ám ảnh thời gian và sự tự khắc khoải ko gian

Thiếu nữ xóm núi trong câu thơ Hồ Chí Minh được miêu tả ở vị trí trung tâm, cận cảnh của bức tranh chiều tối địa điểm núi rừng; trong hoàn cảnh lao động. Bức tranh đời sống của Bác thật gần gũi, ấm áp; ngôn ngữ thơ từ ước lệ tượng trưng sang giản dị, hiện thực, từ viễn cảnh thanh lịch cận cảnh. Chân dung bức tranh là hình ảnh cô gái xay ngô. Sự nối tiếp “ma bao túc” – “bao túc ma hoàn” gợi lên những động tác xay ngô liên tục, nhịp xoay đều đều của chiếc cối xay ngô, đó là sự hăng say lao động thật đáng quý. Hình ảnh cô gái xay ngô tuy là hình ảnh bé nhỏ giản dị, mà lại cô đã hăng say lao động, làm công việc nặng nhọc. Với đường nét vẽ đậm, khỏe, nhà thơ đang đặt con người vào địa chỉ trung tâm. Tư thế của cô bé xay ngô toát lên vẻ trẻ con trung, mạnh khỏe và cuộc sống thường ngày lao rượu cồn càng trở bắt buộc đáng quý, xứng đáng trân trọng biết bao! nó sẽ đem lại cho những người tù hơi ấm của sự sống cùng niềm vui và niềm hạnh phúc trước cuộc sống thường ngày bình dị của những con fan tuy vất vả mà lại tự do. Phải là một người yêu đời, yêu thương cuộc sống vô cùng, một chổ chính giữa hồn lạc quan, luôn hướng về sự sống mới có thể ghi lại một hình ảnh tinh tế của cô làng nữ với cuộc sống lao động, sinh hoạt hàng ngày bình dị. Đó cũng là sự đồng cảm của Bác với sự vất vả lao động của những nhỏ người lao động. Người đã thể hiện sự yêu đương cảm, đồng cảm. Đồng thời từ đó, tác giả đã lấy lao động làm niềm vui sướng, hứng khởi. Bác gạt bỏ mệt mỏi và chỉ chú chổ chính giữa vào lao động. Lúc bóng buổi tối của ngày tàn buông xuống nhưng không gian không hề tăm tối, con bạn đã kịp thắp lên ngọn lửa, làm cho ánh sáng, làm cho hơi nóng để sưởi nóng cho người, mang đến cảnh đồ vật thiên nhiên. Ánh sáng, hơi ấm, con fan đã đem đến niềm vui bình dị cho người tù địa điểm xa xứ. Trong cảnh ngộ gian lao của riêng rẽ mình, bác bỏ vẫn tìm kiếm thấy niềm vui. Nụ cười ấy xuất xứ từ cuộc sống đời thường lao cồn của fan dân nước trung hoa mà người bắt gặp trên đường gửi lao. Chính tình yêu cuộc sống và thiên nhiên đã giúp bạn quên đi nỗi vất vả, nhọc nhằn địa điểm mình với vơi đi niềm mến nhớ quê nhà để cùng chia sẻ với nụ cười nho nhỏ tuổi đời thường xuyên của fan dân lao động, với phòng bếp lửa hồng vị trí xóm núi:

“Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng”

(Xay hết, lò than đã rực hồng.)

Trong cảnh chiều muộn ở vùng sơn cước những tưởng chỉ bao gồm bóng về tối hoàng hôn bao phủ, chỉ bao gồm heo hút quạnh hiu hiu, ai ngờ có ánh sáng ấm áp đã rực lên xua tan giá bán lạnh, láng tối. Sự xuất hiện hình hình ảnh người đàn bà trong cảnh quan lao động, bên “lò than rực hồng” đã mang về ánh sáng với niềm vui, đem đến sự sống mãnh liệt và nóng áp. Lúc màn đêm buông xuống, cảnh thiết bị thu dần vào một điểm – là lò than đỏ rực rồi tỏa hơi ấm theo âm nhạc nồng đượm của chữ “hồng”. Thoát ra khỏi văn phong cổ điển, hai câu thơ cuối mang những chất hiện tại đại, mộc mạc, đời thường và điều ấy thể biểu hiện rõ ở chữ “bao túc” được lộ diện đến nhị lần. Cô bé miệt mài xay ngô nhưng mà không hề suy nghĩ thời gian. Cứ hết túi ngô này (ma bao túc) rồi lại cho túi ngô khác (bao túc ma) nhằm rồi đến lúc ngô vừa xay hoàn thành (bao túc ma hoàn) thì trời đang tối, “lò than sẽ rực hồng” (lô dĩ hồng). Chữ “hồng” kết thúc bài thơ thật thoải mái và tự nhiên mà cũng thiệt bất ngờ. Nếu tưởng tượng cả bài thơ là 1 bức tranh thì chính cái chấm lửa đỏ mà tín đồ nghệ sĩ tài giỏi chấm lên kia đã mang về thần sắc cho toàn cảnh, trong khi nó làm cho tăng thêm niềm vui và sức mạnh cho người tù sẽ cất cách trên con đường xa thẳm. Còn nhớ Nguyễn Trung Thông từng nhận xét về chữ “hồng” vào thơ Bác như thế này: “Hồ Chí Minh hết sức Đường cơ mà không Đường một tí nào. Với cùng 1 chữ “hồng”, bác bỏ đã làm cho sáng rực lên tổng thể bài thơ, đã làm mất đi đi sự mệt mỏi, sự uể oải, sự vội vã, sự nặng nhọc đã diễn đạt trong ba câu đầu, đã làm sáng rực lên khuôn mặt của cô ý em sau thời điểm xay ngô tối. Chữ “hồng” trong thẩm mỹ thơ Đường tín đồ ta hotline là “con mắt” thơ (thi nhã hoặc nhãn tự), nó bừng sáng lên, nó cân lại có một chữ thôi với nhị bảy chữ không giống dầu nặng cho mấy đi chăng nữa. Cùng với chữ “hồng” đó bao gồm ai còn cảm giác nặng nề, mệt mỏi mỏi, nhọc nhằn nữa đâu cơ mà chỉ thấy red color đã nhuốm lên cả láng đêm, cả toàn thân lao cồn của cô nàng đáng yêu kia. Đó là red color của tình cảm Bác”. Thiệt đúng như nhận xét ấy, vị ta phát hiện sự vận động lành mạnh và tích cực trong mạch thơ: vào cảnh chiều muộn ở vùng sơn cước tưởng chừng chỉ bao gồm bóng buổi tối hoàng hôn bao phủ, chỉ tất cả heo hút quạnh vắng hiu, ai ngờ có ánh sáng êm ấm đã rực lên xua tan giá bán lạnh, bóng tối. Sự lộ diện hình ảnh người thanh nữ trong khung cảnh lao động, bên lò than rực hồng đã đem lại ánh sáng cùng niềm vui, mang lại sự sống mạnh mẽ và nóng áp. Sự vận động tích cực trong mạch thơ ấy cũng được thể hiện tại trong bài bác “Giải đi sớm”:

“Gà gáy một lần, đêm không tàn,

Chòm sao nâng vầng trăng tột đỉnh núi mùa thu;

Người đi xa đã chứa bước trên tuyến đường xa,

Gió thu táp khía cạnh từng cơn từng cơn rét mướt lẽo.

Phương đông white color chuyển thành hồng,

Bóng tối còn rơi rớt sớm đã không còn sạch;

Hơi ấm mênh mông khắp vũ trụ,

Người đi thi hứng hốt nhiên thêm nồng”.

Vậy là vai trung phong trạng của phòng thơ được chuyển vận từ bi tráng đến vui, từ lạnh buốt cô đối chọi đến lạnh ấm, trường đoản cú lụi tàn đến sự sống. Thông qua đó ta thấy được chất “thép” và “tình” hòa quyện, quấn quýt. Lòng lạc quan, niềm tin, ý chí thừa lên hoàn cảnh khắc nghiệt hòa với tình thân đời, yêu fan vô hạn, bát ngát của Bác. Vào cảnh ngộ âu sầu của riêng biệt mình, đằng sau lưng là một ngày đi con đường vất vả, thường là đi từ khôn cùng sớm 53 cây số một ngày, áo mũ dầm mưa rách rưới hết giầy. Trước mắt là những nguy hiểm đón chờ, một xó công ty tù khác lanh tanh và đầy loài muỗi rệp, cái bụng lại đói meo. Đã chũm cái buổi tối lại sập xuống nơi núi rừng mà bước chân lưu đày của người nơi đất khách tha hương thơm vẫn chưa được dừng bước. Trong thực trạng đó bọn họ vẫn gồm thể chờ đợi ở bác một sự chạnh nghĩ mang đến mình, một nháng thương thân, như một số bài thơ khác ta thường xuyên gặp. Với nếu tứ thơ có phát triển theo hướng đó thì cũng là yêu cầu lẽ và hoàn toàn có thể cũng rất lôi cuốn rất lớn. Cơ mà giữa bao tăm tối xum xuê đó: Người luôn luôn hướng về cuộc sống đời thường lạc quan với một bốn tưởng bí quyết mạng kiên cường, rắn rỏi như thép, không chút thoái chí lòng.

Chất tình nhờ chất thép cơ mà thêm nồng hậu. Nhờ ý thức vững vàng nên trái tim luôn luôn rung cảm thâm thúy với các kiếp người. Chất thép cũng nhờ hóa học tình mà được nâng lên. Trái tim chan chứa yêu thương với tấm lòng luôn hướng về con người, cuộc sống đã nuôi dưỡng với củng cố niềm tin cho bác đương đầu với mọi thử thách và mặt bỉ cầm lại niềm lạc quan cách mạng.

Xem thêm: Lấy Ví Dụ Về Cây Ưa Sáng Và Ưa Bóng, Cho Vd Về Nhóm Cây Ưa Sáng Và Nhóm Cây Ưa Bóng

Bài thơ tư dòng, hai mươi bảy chữ đang thể hiện lòng tin lạc quan, ung dung, từ tại, bền chí vượt qua mọi yếu tố hoàn cảnh sống cùng tình yêu bát ngát Bác ưu ái dành cho vạn đồ gia dụng trên cõi đời. Chính vì như thế “Chiều tối” đã sống mãi trong tương đối thở của thời đại, thông qua dòng tung nghiệt xẻ của thời gian.

Để xem thêm nhiều nội dung bài viết hay, và chạy nước rút hiệu quả, hãy đk sở hữu những đầu sách và đk khoá học của HVCH nhé!

Link để sách: https://bit.ly/2ZPn5bZ

Link đăng kí khóa KIẾN THỨC NỀN TÁC PHẨM LIVESTREAM:https://bit.ly/khoaKTNtructuyen_HVCH